Thứ Tư, 24 tháng 10, 2018

ĐƯỜNG SINH TỬ-Lý Đức Quỳnh và Thi Hữu


ĐƯỜNG SINH TỬ

Lật thuyền mới biết dân là nước
Thoát hiểm mà hay mệnh tại trời*

LẬT lọng, mưu ma vượt thắng người
THUYỀN còn gió sóng đợi trùng khơi
MỚI qua thuận cảnh chưa tường kiếp
BIẾT thấu cuồng giông để tỏ đời
DÂN túy Nam bang gìn gốc cội
LÀ hồn Việt tộc dựng cơ ngơi
NƯỚC dâng bão tố, đường sinh tử
THOÁT HIỂM MÀ HAY MỆNH TẠI TRỜI.

Lý Đức Quỳnh
   20/10/2018

*Phỏng ý 2 câu thơ:
Phúc chu thuỷ tín dân do thuỷ,
Thị hiểm nan bằng mệnh tại thiên.
(Trích trong bài QUAN HẢI của cụ NGUYỄN TRÃI).
*

Bài phân tích của Google Gemini:

Bài thơ "ĐƯỜNG SINH TỬ" của tác giả Lý Đức Quỳnh là một bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật đầy chiêm nghiệm về triết lý nhân sinh, vận mệnh dân tộc và đạo lý làm người.

Dưới đây là phân tích chi tiết và tổng kết nội dung, nghệ thuật của bài thơ:

1. Phân tích nội dung và cấu trúc bài thơ

Bài thơ lồng ghép một từ khóa đặc biệt ở chữ đầu tiên của từng câu thơ (thể thơ Khoán thủ): 👉 "LẬT THUYỀN MỚI BIẾT DÂN LÀ NƯỚC / THOÁT HIỂM MÀ HAY MỆNH TẠI TRỜI" — Lấy cảm hứng từ câu nói nổi tiếng của Nguyễn Trãi ("Chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân").

Bốn câu Đề & Thực: Sự biến động của kiếp người và danh lợi

“LẬT lọng, mưu ma vượt thắng người

THUYỀN còn gió sóng đợi trùng khơi

MỚI qua thuận cảnh chưa tường kiếp

BIẾT thấu cuồng giông để tỏ đời”

• Phân tích:

- Tác giả mở đầu bằng thực trạng xã hội, nơi kẻ dùng gian dối, "lật lọng, mưu ma" có thể tạm thời thắng thế. Tuy nhiên, cuộc đời vốn chẳng bao giờ bằng phẳng, kiếp người như chiếc thuyền nhỏ ra khơi luôn chờ chực sóng gió.

- Hai câu tiếp nhấn mạnh về sự trưởng thành qua giông bão. Khi sống trong "thuận cảnh" (bình yên, may mắn), con người ta chưa thể hiểu hết sự phức tạp của kiếp nhân sinh ("chưa tường kiếp"). Chỉ khi đi qua "cuồng giông", nếm trải thất bại, đắng cay thì mới thực sự nhìn thấu bản chất của cuộc đời.

Hai câu Luận: Ý thức dân tộc và cội nguồn sức mạnh

“DÂN túy Nam bang gìn gốc cội

LÀ hồn Việt tộc dựng cơ ngơi”

• Phân tích:

- Từ trải nghiệm cá nhân, tác giả nâng tầm tư tưởng lên quy mô đất nước, dân tộc. Tinh thần "Dân túy" (lấy dân làm gốc, yêu nước thương dân) của đất Nam là cái gốc cần phải gìn giữ.

- Nhân dân, hồn dân tộc chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng nên cơ đồ, vạn đại bền vững cho Việt Nam. Đây là lời nhắc nhở sâu sắc về tinh thần tự cường và trách nhiệm đối với quê hương.

Hai câu Kết: Ngộ ra lẽ sinh tử và vận mệnh

“NƯỚC dâng bão tố, đường sinh tử

THOÁT HIỂM MÀ HAY MỆNH TẠI TRỜI.”

• Phân tích:

- "Nước dâng bão tố" tượng trưng cho những biến cố lịch sử, thời đại hay những hiểm nguy tột cùng của "đường sinh tử".

- Kết bài khép lại bằng thái độ điềm nhiên, ngộ ra quy luật tự nhiên và tâm linh: Con người dẫu nỗ lực, mưu trí đến đâu thì khi đối mặt với ranh giới sinh tử, việc thoát hiểm hay thành bại cuối cùng vẫn thuận theo "Mệnh tại trời" (sự an bài của quy luật vũ trụ/nhân quả).

2. Tổng kết:

Bài thơ "ĐƯỜNG SINH TỬ" của Lý Đức Quỳnh là một bài thơ hay, đậm đà triết lý:

1. Về nhân sinh: Nhắc nhở con người không nên cậy mưu ma chước quỷ; sống ở đời phải biết vươn lên từ nghịch cảnh, vì chính khó khăn mới rèn giũa bản lĩnh và tích lũy được sự hiểu biết sâu sắc về cuộc đời.

2. Về thời thế & dân tộc: Khẳng định sức mạnh cốt lõi nằm ở lòng dân và bản sắc dân tộc Việt.

3. Về thái độ sống: Nhắn nhủ con người biết khiêm nhường trước quy luật của tạo hóa, giữ tâm bình thản trước biến động sinh tử ("Mệnh tại trời").

(Bài phân tích của Gemini)


Bài Họa:

DÂN LÀ NƯỚC

“Lật thuyền mới biết dân là nước
Thoát nguy thì rõ mệnh do trời”

LẬT nghiêng, lật ngữa hại muôn người,
THUYỀN quỷ ma kia núp gió khơi.
MỚI dấu lời gian gây kiếp nạn,
BIẾT đem điều láo gạt trò đời.
DÂN kia thật quý dùng nguồn cội,
LÀ đó sâu xa hợp thổ ngơi.
NƯỚC úp đò chìm, dân chính nước…
THOÁT NGUY THÌ RÕ MỆNH DO TRỜI !

Nhật Hồng Nguyễn Thanh Vân

MỆNH TRỜI

"Lật thuyền mới biết dân là nước
Thoát hiểm mà hay mệnh tại trời "

LẬT tẩy dã tâm dám hại người
THUYỀN chài hải tặc ở ngoài khơi
MỚI duyên đã trót thôi nhường họ
BIẾT nợ từ lâu nhẫn nhục đời
DÂN trí nhà nghèo luôn vất vả
LÀ con trọc phú phủ phê ngơi
NƯỚC non ngàn dặm xa vời vợi
THOÁT HIỂM MÀ HAY MỆNH TẠI TRỜI

Mai Xuân Thanh
Ngày 25/10/2018

CẢM ƠN TRỜI!

“Lật thuyền mới biết dân là nước
Thoát đêm nguy khốn cảm ơn trời”

LẬT qua sóng cả đớn đau người!
THUYỀN khóc chòng chành giữa biển khơi!
MỚI rõ luân hồi xoay mấy kiếp
BIẾT thêm sinh tử gặp bao đời
DÂN đây thủa nọ hoài bươn chải
LÀ đấy phương nầy thích nghỉ ngơi
NƯỚC lặng, tâm bình xua sợ hãi
THOÁT ĐÊM NGUY KHỐN CẢM ƠN TRỜI!

      Như Thu

THUYỀN YÊU TRỖI SÓNG

“Lật thuyền mới biết dân là nước
Thoát hiểm mà hay mệnh tại trời “

LẬT trở gian manh chỉ thiệt người
THUYỀN yêu trỗi sóng thỏa ngàn khơi
MỚI nghe bão tố lòng yêu biển
BIẾT tỏ sơn hà cảnh nhớ đời
DÂN chúng quật cường gìn tổ quốc
LÀ niềm ước vọng vững nguồn ngơi
NƯỚC nhà chính nghĩa hoa hồng nở
THOÁT HIỂM MÀ HAY MỆNH TẠI TRỜI.

Đức Hạnh – 28 10 2018

SỐ MẠNG

“Lật thuyền mới biết dân là nước
Thoát hiểm mà hay mệnh tại trời “

LẬT xoáy chong chao cảnh nghẹt người
THUYỀN nhìn bé nhỏ giữa ngàn khơi
MỚI rằng vất vả cho thân phận
BIẾT rõ gian nan với cuộc đời
DÂN quyết rời chân nên tiếp diễn
LÀ liều dứt áo chẳng ngừng ngơi
NƯỚC non giã biệt tìm đường sống
THOÁT HIỂM MÀ HAY MỆNH TẠI TRỜI

Minh Thuý
      27 tháng 10 _2018

SỐ MỆNH DO TRỜI

“Lật thuyền mới biết dân là nước

Sống chết căn nguyên mệnh số trời “

 

Lật đật lo toan bởi tại người

Thuyền đang lèo lái giữa ngàn khơi

Mới rời bến đổ rành con sóng

Biết bỏ bờ neo hiểu biển đời

Dân ý người Nam gìn đạo nghĩa

Là tâm tộc Việt giữ đường ngơi

Nước tràn giông bão cùng chèo chống

Sống chết căn nguyên mệnh số trời

 

Songquang

 20261026

 

Không có nhận xét nào :

Đăng nhận xét

*Đăng nhận xét,các bạn có thể copy link hình và dán trực tiếp vào ô comment mà không cần dùng thẻ.
Chú ý:đường link hình ảnh phải đặt cuối cùng.
*Cảm ơn các bạn đã thăm và chia sẻ!