GIÀ TỰ THÍCH NGHI -Lý Đức Quỳnh và Thơ Họa

GIÀ TỰ THÍCH NGHI

 

Tới quán cà phê, lão ích chi

Tốn tiền mà lại mỏi chân đi

Ở nhà hiên rộng ngồi lên ghế

Pha ấm trà xanh rót xuống ly

Chẳng có tăng hai bè bạn rủ

Nên không bữa một thiếp thê đì

Xuân thời trẻ mỏ* ưa đàn đúm

Tóc bạc da mồi, tự thích nghi

Lý Đức Quỳnh

   14/8/2026

* Thành ngữ "Trẻ mỏ xuân thời" là một cụm từ thuộc phương ngữ Huế dùng để chỉ người đang ở độ tuổi còn trẻ, thanh xuân, thời kỳ sung sức nhất của đời người.

Thơ Họa:

 

BẠN THIẾT

 

Hai thằng bạn thiết hỏi buồn chi?

Tủm tỉm vai choàng vội níu đi

Ghé quán ồn ào mua bảy xị

Vô bàn hớn hở cụng mười ly

Mừng rơn chuyện vãn nào lo dí       

Thoải mái hàn huyên nỏ ngại đì

Lại tiếp thêm mồi ngon quá nhỉ!

Chân tình xoá mọi nỗi hoài nghi…

 Như Thu

08/16/2026

 

VUI SỐNG CUỐI ĐỜI.

 

Đến tuổi về chiều,chớ sợ chi

Khi nào xong nợ sẽ ra đi

Chăm hoa tỉa lá cho vui trí

Phơi nắng pha trà rót sẵn ly

Đến bữa ăn no ôm gối ngủ

Ở nhà xướng họa hết ai đì

Tự thân vận động không nhờ vả

Vui sống cuối đời chẳng ngại nghi.

    LAN.

(17/08/2026)

 

CŨNG CÒN HƠN

 

Lỡ ghiền chẳng nỡ trách làm chi

Tới cữ lò dò xách bóp đi

Kia bác nhẹ nhàng…phin…sữa…tách

Này anh thong thả…đá…đen…ly

Bình yên đâu biết ngày mau hết

Trong sáng không lo vợ sẽ đì

Bởi uống cà phê nên tỉnh táo

Không như say rượu…mất uy nghi.

Đông A

17/8/26

 

BỢM RƯỢU

 

Say xỉn, tâm mờ có biết chi

Thân hình xiêu vẹo ngả nghiêng đi

Chân lê lọng cọng, va nghiêng ghế

Tay với vụng về, rớt vỡ ly

Xếp ghét, treo lương, quanh tháng... đọa

Vợ buồn, cấm vận, cả năm...đì

Bao phen hứa bỏ nhưng rồi vẫn...

Lối xóm, gia đình mãi ngại nghi.

  Sông Thu

( 17/08/2026 )

 

SỐNG ĐẸP

 

Thiền hành chầm chậm ngắm liên chi

Nhìn búp khai hoa chẳng muốn đi

Thoang thoảng hương thanh lòng lắng dịu

Kiết già tượng Phật đá lưu ly

Câu kinh: Bát nhã Ba La Mật…

Lời kệ: Tâm Không vạn thích nghi

Cứu cánh cuộc đời vui sống đẹp

Khen. Chê phó mặc, dẫu bị đì

Kiều Mộng Hà

 Aug.17.2026

 

TÌNH THUỞ HỌC TRÒ

 

Bài thơ tình ngỏ nói nhiều chi

Mang đến giờ chơi, lại cất đi.

Én lượn mưa Xuân mừng gặp gỡ

Ve kêu nắng Hạ nhắc từ ly.

Thơ ngây Nàng thích khi làm nũng

Khắc khoải Gã lo lúc bị đì'

Tình Thuở Học Trò sao dại kể

Giờ đây tuổi hạc, Vợ còn nghi!

DUY ANH

 17/8/2026

 

CÔ ĐỘC MỘT MÌNH.

 

Già rồi mình tự thích nghi Mi...

Con cái làm ăn chẳng cậy chi.

Cuộc sống an nhiên theo Tạo Hóa,

Bình an thanh thản hưởng nhàn đi.

Sáng trà xanh nóng uống cho khỏe

Trưa tối  một mình cơm cháo đi

Xướng Họa check Mail vui với bạn,

Vàng son một thuở không còn gì̀...

Giờ già gối mỏi chân nhờ gậy,

Cô độc một mình tự thích nghi...

Mỹ Nga

 17/08/2026  ÂL, 05/07/ Bính Ngọ.

 

LÃO GIẢ AN CHI

 

 

Thấm lời xưa"Lão giả an chi",

Dè dặt ra vào lựa bước đi.

Ngày mở , nhâm nhi trà mấy chén ,

Bữa lề , chí thú tửu vài ly.

Thôi trò đàn đúm, thân vơi khổ,

Tắt cảnh rủ rê, vợ hết đì?

Giao tiếp chí tình, lòng rộng mở,

Bạn già tương đắc chẳng hồ nghi.

Nguyễn Huy Khôi

      17-8-2026

 

TỰ DIỄU

 

Vợ con ngủ hết biết làm chi

Quán xá đêm khuya hết muốn đi

Thôi thế ở nhà bèn mở tủ

Rồi thì lấy rượu rót ra ly

Bạn bè ái ngại …phiền hà réo

Mụ vợ âu lo…sợ bị đì

Ngẫm nghĩ một mình…ừ ! Cũng được

Vậy là hí hửng …hết hoài nghi!

Songquang

 20260817

 

GIÀ SỐNG TIỆN NGHI

 

Muốn để làm gì, biết để chi?

Thời gian già lão chóng qua đi

Dưỡng nhàn hết có mưu sinh lợi

Thức ngộ không còn khóc biệt ly

Tịnh khẩu tu trì người bớt quạu

Tề gia tương trợ vợ thôi đì

Trần ai thích thú ca trà rượu

Sớm tối cà phê sống tiện nghi. (*)

 (Phan Thượng Hải)

8/17/26

(*) Chú thích: Tiện nghi = Convenient, Cozy.

 

TUỲ THỜI.

 

Ra ngoài dạo phố ,có cần chi?

Mỏi gối ,chùn chân,biếng nhác đi.

Son trẻ còn ham khui mở rượu,

Già nua chả  thiết cụng chung ly

Chối từ bạn hữu van nài nhậu,

Né tránh vợ nhà có dịp đì

Lá úa hết thời,nhường nụ mới,

Lom khom,chả tiếc dáng uy nghi !!

Thanh Hoà

 18/08/2026

 

TỰ BIẾT THÂN

( Họa hoán vận )

 

Bằng hữu thân tình có ngại chi

Rủ ren đến quán nhậu vài ly

Thưa người thoải mái không lo quấy

Vắng khách tự do chẳng sợ đì

Trẻ thích la cà đâu kẻ nghị

Già ham lui tới khối  bà nghi

Thị phi nhân thế sao mà tránh

Tuổi hạc e dè khó bước đi

   Hưng Quốc

Texas 8-17-2026

 

ỔNG DÔN CỦA TUI

Họa hoán vận

 

Chồng tui rửa ruột rượu vài ly

Trà uống đêm ngày có ngại chi

Ăn mặc lèng xèng, ham chỉnh đốn

Nói năng ngủn ngoẳn, khoái hồ nghi

Con nhờ, nhăn nhó không ưa gật

Vợ cậy, cằn nhằn chẳng muốn đi

Mắt yếu chân run tai nghễnh ngãng

Ổng dôn chán thiệt đáng nên đì

ThanhSong ntkp

 CA. 17/08/2026

 

HẾT RỒI

 

Già còn tới quán để mà chi?

Hồi trẻ còn ham hố cụng ly.

Tuổi hạc giờ suy quanh nghĩ quẩn,

Thân sơ thất sở sợ đeo đì.

Bà nhà la lối um xùm ớn,

Hàng xóm ra vào dễ bị nghi.

Nghĩ lại thuở thanh xuân choáng váng,

Thời gian mới đó vụt nhanh đi.

                             *

Già còn tới quán để mà chi?

HỒ NGUYỄN

  (18-8-2026)

 

VUI VỚI THƠ  SAO GIÀ ĐƯỢC CHỚ!

 

Chưa già sao nhắc “lão” mần chi?

Bầu rượu cây đàn vững bước đi

Gặp bạn thi thơ, vờn thẳng nốt

Thấy người xướng họa, rót tràn ly

Mời thêm mây gió, mây nào phủ!

Rủ hết núi non, núi khỏi đì!

Vườn đón bách tòng hoa nở rộ

Trẻ hoài, tươi mãi, chớ mà nghi!

 Phương Hoa

AUG 18, 2026

 

GIÀ CÒN  TỰ TẠI

 

Già còn tự tại chẳng cần chi,

Dẫu mỏi chân ta vẫn cứ đi.

Múa bút bài thơ xong mấy chốc,

Ghé nhà bạn rượu cụng vài ly.

Không lo đã có thằng con giúp,

Chẳng ngại chưa về mẹ nó đì.

Nói vậy nhưng mà không phải thế,

Dấu sao ta vẫn giữ quyền nghi.

Đỗ Quang Vinh

    18-8-2026

 

GIÀ THẤY ĐỦ

 

Tuổi trẻ ham nhiều lại lắm chi

Về già thấy mệt tự thôi đi

Cơm rau vừa miệng làm ba cữ

Rượu thuốc đúng gu nhấp một ly

Bè bạn thích vui nên cãi vã

Vợ chồng quen nết mới hay đì

Cà phê sáng sớm ngồi nghe gió

Quên cả thời gian bớt lễ nghi.

(Phan Kim Thành)

        8/18/26

 

NGỒI QUÁN CÀ PHÊ

 

Ngồi quán càphê cũng thích nghi

Gặp ông bạn cũ thuở chia ly

Đôi già ôn lại thời còn tý

Hai trẻ nhớ hoài lúc rẻ đi

Kỷ niệm ngày xưa trong lớp nghịch

Chơi nhiều học ít …bị cô đì

Bây giờ tương ngộ lòng vui hí

Vắng mặt một ngày …buồn xiết chi !

THIÊN LÝ

 

THÌ CỨ VUI THÔI.

 

Sớm hỏi phu nhân muốn dặn chi

Trả lời mau nhé, để còn đi

Mấy trăm trong túi, kêu tô phở

Vài chục trên tay, gõ cái ly

Cô bé tiếp viên : “ Ông uống nóng “

Bạn thân thù tạc : “ Bà không đì “

Ô hay ăn uống cần thanh thản

Thì cứ vui thôi, chớ ngại nghi …

   Los Angeles   19 - 8 - 2026

CAO MY NHÂN

 

RỒI CŨNG ,

 

Sảng khoái tâm hồn vậy cớ chi

Tách cà thơm ngát vợi mơ đi

Nhấp vào say vị , thôi say giấc

Nhâm giọt ngon mùi ,đến cạn ly

Mức độ vừa tầm là khoẻ khoắn

Nếu liều lượng quá ắt tim …đì

Yêu sao cái chất cà phê ấy

Ở tuổi nào rồi cũng …thích nghi !

PHƯỢNG HỒNG

 

Kính mời đọc bài phân tích của AI:

Bài thơ “Già tự thích nghi” của Lý Đức Quỳnh thuộc thể loại Thất ngôn bát cú Đường luật, phác họa chân thực và sâu sắc tâm thế của con người khi bước vào tuổi xế chiều: buông bỏ những xô xát, ồn ào thời tuổi trẻ để quay về với sự an yên, tự tại.

Phân tích chi tiết từng cặp câu:

1.Cặp câu Đề: Sự vô lý của việc đua chen theo phong cách trẻ

“Tới quán cà phê, lão ích chi

Tốn tiền mà lại mỏi chân đi”

•  Phân tích: Tác giả khởi đầu bằng hình ảnh "quán cà phê" — không gian sinh hoạt quen thuộc của giới trẻ hay nhịp sống hiện đại năng động. Tự xưng "lão" kết hợp câu hỏi "ích chi" tạo nên cái nhìn hóm hỉnh, tự giác về tuổi tác. Việc đến quán cà phê được đặt lên bàn cân thực tế: vừa "tốn tiền" lại vừa "mỏi chân". Cặp câu mở đầu gạt bỏ những thói quen không còn phù hợp với thể trạng và tâm lý người già.

2. Cặp câu Thực: Niềm vui giản dị, tự tại ở nhà

“Ở nhà hiên rộng ngồi lên ghế

Pha ấm trà xanh rót xuống ly”

•  Phân tích: Giữa việc "ra ngoài" của câu đề và "ở nhà" của câu thực làm nổi bật sự đối lập về không gian. Không gian "hiên rộng" gợi sự thoáng đãng, thong dong. Chuỗi hành động nối tiếp nhau: ngồi lên ghế -> pha ấm trà xanh -> rót xuống ly vô cùng nhẹ nhàng, tĩnh lặng. Chén "trà xanh" mang hương vị thanh tao, truyền thống, thể hiện lối sống giản dị, tìm thấy sự thỏa mãn trong những điều bình dị nhất.

3. Cặp câu Luận: Sự giải thoát khỏi những áp lực xã hội và gia đình

“Chẳng có tăng hai bè bạn rủ

Nên không bữa một thiếp thê đì”

•  Phân tích: Đây là hai câu đối rất chỉnh và đời thường.

-  "Chẳng có tăng hai bè bạn rủ": Không còn tham gia những cuộc vui kéo dài, tụ tập bù khú (tăng hai, tăng ba) như thời trai trẻ.

-  "Nên không bữa một thiếp thê đì": Nhờ không đàn đúm bơi chải bên ngoài nên cũng không bị vợ (thiếp thê) cằn nhằn, trách móc ("đì").

-  Ý nghĩa: Việc từ bỏ những cuộc vui thâu đêm suốt sáng không chỉ giúp thân thể khỏe mạnh mà còn mang lại sự hòa thuận, êm ấm trong gia đình.

4. Cặp câu Kết: Quy luật đời người và triết lý "tự thích nghi"

“Xuân thời trẻ mỏ ưa đàn đúm

Tóc bạc da mồi, tự thích nghi”

•  Phân tích: Tác giả nhìn lại quy luật của thời gian và đời người. "Xuân thời" (thời thanh xuân) thích tụ họp, bạn bè đàn đúm là tâm lý tự nhiên của lứa tuổi năng động. Nhưng khi đã "tóc bạc da mồi" (dấu vết của tuổi tác), thái độ sống đúng đắn nhất chính là "tự thích nghi". Từ "tự thích nghi" khép lại bài thơ như một lời đúc kết nhẹ nhàng nhưng đầy bản lĩnh: biết chấp nhận thực tại, sống phù hợp với tuổi tác để có được sự thanh thản.

Tổng kết Nội dung và Tư tưởng bài thơ:

•  Nội dung: Bài thơ ghi lại bức tranh sinh hoạt đời thường và tâm trạng của một người đã qua thời tuổi trẻ. Tác giả lựa chọn rời xa những ồn ào phố thị, những cuộc vui náo nhiệt để tìm về chốn bình yên nơi hiên nhà với tách trà xanh nhẹ nhàng, giữ trọn vẹn sự êm ấm gia đình.

•  Tư tưởng:

-  Triết lý buông bỏ và thích nghi: Đời người có mỗi giai đoạn một niềm vui. Tuổi trẻ sống nhiệt huyết, sôi nổi; tuổi già cần sự an tĩnh, tự tại. "Tự thích nghi" không phải là sự buông xuôi hay đầu hàng tuổi tác, mà là trí tuệ sống — biết dung hòa với quy luật tự nhiên để đạt tới sự tự do trong tâm trí.

-  Hóm hỉnh và lạc quan: Với giọng thơ hóm hỉnh, từ ngữ bình dị, bài thơ lan tỏa năng lượng tích cực, giúp người đọc nhìn nhận tuổi già một cách nhẹ nhàng, yêu đời và trân trọng những giá trị giản đơn.

(Bài phân tích của Google Gemini)