ĐÈO HẢI VÂN -Thơ Phan Thượng Hải và Thơ Họa

ĐÈO HẢI VÂN

 

Trên biển dưới mây gọi Hải Vân

Là Đèo cao cả giữa Trung phần

Biển xanh nước biếc khơi trùng sóng

Mây trắng trời trong thoát lụy trần

Duyên nghiệp Huyền Trân ghi lịch sử

Ải quan Chiêm Việt hứng thi nhân

Xuyên sơn tân đạo không cần biết

Thượng đỉnh đăng sơn ngoạn hải vân. 

 (Phan Thượng Hải)

1/17/20

(*) Chú thích:

Hải = biển.  Vân = mây. 

Nhân duyên của Huyền Trân Công chúa của Đại Việt và vua Chế Mân của Chiêm Thành mở mang bờ cõi của Đại Việt đến Đèo Hải Vân (Ải Vân).

Ngày nay có đường mới mở chạy xuyên qua núi (= Xuyên sơn tân đạo), nhưng du khách vẫn còn dùng đường leo đèo cũ đến đỉnh đèo để ngoạn cảnh. 

 

Thơ Họa:

 

ĐÈO MÂY

 

Viễn trùng đèo lượn giữa phù vân

Biển phối màu non, đẹp bội phần

Lối đến Hùng Quan xuyên Bạch Mã*

Đường lên Phước Tượng thoát hồng trần

Huyền Trân báo đáp do huyền mệnh

Nghiệp quả hình thành bởi nghiệp nhân

Nước Việt ngời ngời trang lập quốc

Đời đời tận hưởng thú phong vân

Lý Đức Quỳnh

   26/12/2025

*Thiên hạ đệ nhất hùng quan

Đèo Hải Vân (còn gọi là đèo Mây vì quanh năm đỉnh đèo có mây che phủ) là con đèo chạy trên dãy núi Bạch Mã (nhánh của dãy Trường Sơn đâm ngang ra biển, cũng gọi là núi Hải Vân). Đèo chạy quanh co cắt ngang dãy núi, có độ dài 20km, cao trung bình 500m so với mực nước biển; là ranh giới giữa tỉnh Thừa Thiên Huế ở phía Bắc và TP Đà Nẵng ở phía nam.

Năm 1470, vua Lê Thánh Tông thân chinh mang quân đi đánh Chăm Pa. Khi tới đèo Hải Vân, ấn tượng và xúc động trước cảnh quan hùng vĩ, vua đã cảm tác làm thơ và đặt tên nơi này là “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”. Cái tên ấy lưu truyền mãi trong dân gian về một địa danh đặc biệt trên đường thiên lý Bắc – Nam. (Chép lại trên trang Tạp chí Kiến trúc) 

TÌNH YÊU NƯỚC - "ĐÈO HẢI VÂN"

 

Ngang Biển Miền Trung Đèo Hải Vân,

Ba Miền Đất Nước giửa Trung Phần.

Biển màu xanh biếc muôn trùng sóng...

Mây trắng bao trùm khác cảnh Trần.

Bước tới Đèo ngang câu chuyện Sử,

Hy sinh đánh đổi Ải Quan -" Nhân"

Huyền Trân Đất Việt về Chiêm Quốc.

Cao Thượng Tình yêu Nước -"Hải Vân".

      Mỹ Nga

26/12/2025.  AL, 06/10/ ẤT TỴ.

 

CHỮ TÀI

Họa 4 vần

 

Nước ở thể hơi , tích tụ vân

Mây thành mưa , thủy đáo nguyên phần

Con người cũng thế: sinh già bệnh…

Vạn vật luân lưu… chuyển bụi trần

Duyên khỏi duyên tan do tạo quả

Nghiệp còn nghiệp hết bởi gieo nhân

Đạo/Đời vốn khác buông hay chấp

Hãy nhớ: Tài/Tai chỉ một vần

Kiều Mộng Hà

 Dec.25.2025

 

HỒN PHIÊU LÃNG

(Họa 4 vận -hoán vận)

 

Bạt ngàn trăng nước quyện phù vân

Cảnh sắc giao thoa đẹp tuyệt trần!

Non điệp khơi niềm vương Cố Quận

Biển trào trở mộng nhớ Giai Nhân!

Thi ngâm dạ cảm vần rung động

Cọ phất hồn phiêu nét khởi thần?

Mặc Khách Tao Nhân vui thưởng ngoạn

Trùng phùng tri ngộ - hội Phong Vân!

Nguyễn Huy Khôi

     26-12-2025 

TRÊN ĐỈNH HẢI VÂN CUỐI 3/ 1975

                           m

Biến động Việt Nam ở ải Vân

Đỉnh đèo cao ngất , khổ muôn phần

Dân từ Bắc Hải vô Đà Nẵng

Lính giữ Quân Khu biệt cõi trần

Lấp lửng xe rơi, người chạy giặc

Liên hồi , pháo kích , địch vô nhân

Tháng Ba năm Bảy Lăm xưa  ấy

Chạy loạn kinh hoàng giữa ải Vân

                           m

Phái đoàn cứu trợ đứng phân vân

Dân gạt phăng luôn những tặng phần

Chỉ muốn băng qua đèo khói lửa

Nhưng không vượt nổi núi phong trần

Đẩy nhau xuống vực, đâu ngần ngại

Đạp xác chặn đường , dẫu bất nhân

Sự sống chưa đầy gang tấc nữa

Ngàn năm sóng đỏ cuốn phù vân …

                           m

Viết lại những ngày cuối tháng 3 năm 1975

Khi tác giả làm công tác xã hội ở đỉnh đèo HẢI VÂN

Utah   26 - 12 - 2025 .

  CAO MỴ NHÂN

 

MƠ HAY THẬT.

 

Tôi đã một lần đến Ải Vân

Non xanh, nước biếc đẹp muôn phần

Ta ngờ như lạc vào tiên cảnh

Mình ngỡ tựa du thoát cõi trần

Vài phút bàng hoàng, nơi mộng mị

Đôi giây thơ thẩn, kẻ thi nhân

Mây giăng, sương thả thêm huyền ảo

Ôi!đắm mê hồn ngắm Ải Vân.

     LAN.

(26/12/2025)

 

KIẾP PHÙ VÂN

 

Cuộc đời ví tựa kiếp phù vân,

Đến lúc buông xuôi chẳng vẹn phần.

Danh vọng nổi trôi bung cuộn sóng,

Tình yêu thảm lụy đọa dòng trần.

Công lao tính có gì lưu sử,

Đạo đức còn chi góp bến nhân?

Hạnh phúc biết bao nhiêu mới đủ,

Xuôi tay tan sạch kiếp phù vân.

HỒ NGUYỄN

 (26-12-2025)

 

ĐÈO HẢI VÂN

 

Đồi cao che chắn lớp mù vân

Cảnh vật âm u sáng mất phần

Khúc khuỷu quanh co từng đoạn dốc

Chực chờ đoạt lấy mạng đời trần

Lên , leo chậm chạp qua sườn núi

Xuống, đạp thắng hờ kẻo phế nhân

Nếu lỡ xe nào vừa lạc lái

Đành ngồi bên lối ngắm mù vân.

2025-12-27

  Võ Ngô 

HỒN ĐẤT VIỆT

 

Cao vút lưng đèo chốn tản vân

Nhiên nhiên tươi đẹp trải từng phần

Nhìn lên mây trắng tan phiền lụy

Ngó xuống biển xanh sạch bụi trần

Cảm khái say sưa lòng mặc khách

Nỗi niềm đắm đuối dạ tao nhân

Hồn thiêng đất Việt còn vang vọng

Xin mãi rạng ngời tựa áng vân

Songquang

 20251227

 

LÊN ĐÈO HẢI VÂN

 

Xưa đèo vượt núi vạn trùng vân

Ngó xuống Lăng Cô đẹp bội phần

Nước biếc biển trời kia một sắc

Đèo cao đỉnh núi nọ dương trần

Huyền Trân Công Chúa Trần Hoàng Đế

Hoàng tửu tam bôi bạn cố nhân

Lên đỉnh Ải quan ai có biết

Xuyên sơn sườn dốc vạn trùng vân

MAI XUÂN THANH

Silicone Valley December 26, 2025

 

ĐƯỜNG ĐÈO THƠ MỘNG

 

Bầu trời lồng lộng áng thanh vân

Rừng núi bao la cũng góp phần

Vách đá hoang sơ dường thoát tục

Con đường thăm thẳm tựa xa trần

Vực sâu thử trí người gan dạ

Suối bạc say hồn kẻ thế nhân

Vẻ đẹp nên thơ ngoài tưởng tượng

Rời xa không nỡ, gót phân vân.

  Sông Thu

( 27/12/2025 )

 

GỞI LẠI CHO HẢI VÂN

 

Nhục thể tan theo gió Ải Vân

Chốn ni dân chạy bỏ Trung Phần

Quê huơng cách trở mang hồn nước

Viễn xứ quay về gởi xác trần

Tổ quốc lan tràn bầy giặc cướp

Non sông thấp thoáng lũ vô nhân

Ngài hòa quyện với đoàn người đã

Máu thịt phơi trên đèo Hải Vân

  Nông gia hai lúa

miệt vườn New Jersey

Để kính dâng huơng linh Danh tướng Ngô Quang Trưởng. Ngài qua đời ngày 22 tháng giêng năm 2007 tại VA USA và tro cốt đã được đem về gởi theo gió trên Đèo Hải Vân

 

DANH TRUYỀN

 

Hồi nhỏ đã từng “vượt “Hải Vân

Theo gia đình gốc gác trung phần ,

Mới qua một khúc quanh , ngời biển

Vừa đếm hai vòng ngoặt ,sáng trần…

Yêu nước thương nòi , quên mộng ước

Hiến thân trao phận , nghĩ muôn dân..

Trên cao bàng bạc mây và biển

Chẳng hổ danh truyền …ải …Hải Vân !

PHƯỢNG HỒNG

 

ĐÈO HẢI VÂN

(Tự họa)

 

Hải Vân cao cả sự phù vân

Nhàn nhã viếng thăm hưởng phước phần 

Thắng cảnh thiên nhiên tồn sử địa

Hùng quan Việt quốc tại dương trần

Nhớ thời hiểm đạo chồn chân ngựa

Nhớ thuở chiến trường khốn nạn nhân

Xa tiến tiện nghi du lịch lãm

Sơn lâm hải thủy hội phong vân.

(Phan Thượng Hải)

        12/27/25

 

CUỘC ĐỜI

 

Cuộc đời cũng vậy chớ phân vân

Sau trước tuỳ duyên đã có phần

Lục dục cõi phàm dành thử thách

Thất tình cảm dỗ bẩy hồng trần

Nợ chi trắc trở xa Chiêm Việt

Đổi chác phận tôi lưu thế nhân

Nơi ấy phương Nam muôn vạn dặm

Làm con vì nước, hiếu đành vân !..

  Yên Hà

27/12/2025

 

ĐÈO HẢI VÂN

 

Bảng lảng tầng không vạn đóa vân

Trời xanh biển bạc góp chung phần

Đèo cao hùng vĩ ngăn ngừa giặc

Núi cả liên miên tách biệt trần

Nợ nước Huyền Trân lìa phủ đệ

Tình nhà thanh sử nhắc giai nhân

Sơn hà trải rộng thêm Ô, Lý

Quan tái muôn trùng hải cận vân

ThanhSong ntkp

  CA. 27/12/2025 

ĐÈO HẢI VÂN

 

Đỉnh đèo bay lượn mảng hồng vân

Dưới biền lô nhô sóng góp phần

Nhìn cảnh khiến mình mơ cánh hạc

Ngắm mây làm tớ nợ gian trần

Muôn điều trắc ẩn cùng non nước

Trăm sự ưu phiền với thế nhân

Ngặt nỗi thân già khôn định hướng,

Đỉnh đèo bay lượn mảng hồng vân.

Thái Huy

12/27/25

 

ĐÈO HẢI VÂN

 

Non xanh biếc lượn tựa đằng vân

Chót vót trên cao đẹp vạn phần

Ngất ngưởng chân trời bao mộng ảo

Chông chênh góc bể nét phong trần

Độc tôn hiểm trở qua thời cuộc

Đệ nhất hùng quan cảm thế nhân

Nhiếp ảnh thành hình thi tứ khởi

Trèo lên phấn khích xuống phân vân. 

(Phan Kim Thành)

       12/28/25 

ĐÈO

(Tự họa 2)

 

Xuân Hương một thuở trèo Ba Dội

Hoạn lộ Tam nguyên vượt Hải Vân

Chúa quá Cù Mông không lãng mạn

Tây qua Ngoạn Mục chẳng phong trần

Đèo Ngang Bà Huyện sầu vong quốc

Đèo Cả Phú Yên thiếu thượng nhân?

Non nước nên thơ cùng sử Việt

Đèo cao thi hứng khắp Trung Phần.

(Phan Thượng Hải)

        12/30/25

(*) Chú thích:

1. Bà Hồ Xuân Hương có đến và làm bài thơ vịnh Đèo Ba Dội (Đèo Tam Điệp).

2. Tam nguyên Trần Bích San 3 lần đi qua Đèo Hải Vân và có làm bài thơ vịnh “Hải Vân Đài”.

3. Chúa Tiên là Nguyễn Hoàng vượt Đèo Cù Mông chiếm Phú Yên.

4. Người Pháp (Tây) theo Bác sĩ Yersin từ Nha Trang đến quản trị vùng Cao Nguyên Trung Phần, có Đèo Ngoạn Mục (Bellevue) trên đường giữa Nha Trang và Đà Lạt.

5. Bà Huyện Thanh Quan có bài thơ vịnh Đèo Ngang.

           6. Đèo Cả ở giữa Phú Yên và Nha Trang (Khánh Hòa).  Ngày xưa Đèo Hải Vân còn được gọi lầm là Đèo Cả làm nhiều người lẫn lộn.  Thủ Khoa Nghĩa hay Lê Thánh Tôn có làm bài thơ vịnh Đèo Hải Vân nhưng đề tựa là Đèo Cả!

 

HOÀI NIỆM

 

Sơn đỉnh là đà phủ bạch Vân

Bà Đen sừng sững tại nam phần

Bao phen bom nổ lùa hang hóc

Mấy bận đạn rơi bạt nóc trần

Vị quốc diệt thù nêu chính nghĩa

Xả thân cứu bạn thể lòng nhân

Chốn xưa thơ thần hồn hoang dại

Tiếng vọng mơ hồ giữa áng vân

    Hưng Quốc

Texas 12-30-2025 

ẢI VÂN QUAN*

 

Sử tích xưa thường gọi Ải Vân     

Đèo ngăn tuyến lũy Việt - Chăm phần

Biên thùy trãi rộng vì giao ước

Duyên nợ tương hòa bởi lẽ nhân

Thuận lấy ngôi vương Hoàng Hậu quốc

Đồng tuân chiếu chỉ Đức Vua Trần  

Huyền Trân Công Chúa đà cam phận

Nhận bước lên thuyền vượt Ải Vân …

Mai Vân-VTT

   31/12/25.

*Nay gọi đèo Hải Vân.